Hurda Bakır Çeşitleri: Soyma, Yanık, Lama ve Talaş Bakır Farkları

Bakır, hurda piyasasının en değerli metallerinden biridir. Ancak "bakır" dediğimiz hurda, kalitesine göre çok farklı fiyatlardan alınır. Doğru ayrım yapmak, aynı miktar bakırdan belirgin şekilde daha fazla kazanmanızı sağlar.

Soyma (parlak) bakır

İzolasyonu soyulmuş, yakılmamış, üzerinde kalay, boya veya lehim bulunmayan parlak bakır teldir. Uluslararası piyasada "millberry" ya da 1. kalite bakır olarak bilinir. Kesit yüzeyi parlak ve pembemsi kızıldır. Soyma bakır fiyatı bakır grubunun en yüksek fiyatıdır.

Lama ve boru bakır

Pano lamaları ve tesisat boruları genellikle yüksek saflıktadır. Boyasız, temiz lama bakır soyma bakırla aynı fiyattan alınabilir. Boruların uçlarındaki pirinç rakorlar ve lehimler kesilip ayrılmalıdır.

Yanık bakır

Kablo izolasyonunu yakarak elde edilen bakırdır. Yüzeyinde siyah oksit tabakası oluşur ve telin yapısı bozulur. Hem eritme kaybı daha fazla olduğu için düşük fiyatlanır hem de kablo yakmak çevre mevzuatına göre yasaktır ve ciddi para cezası gerektirir.

Kalaylı ve boyalı bakır

Gümüşi renkteki kalaylı bakır teller ve vernikli/boyalı parçalar arıtma gerektirdiği için soyma bakırın altında fiyatlanır.

Bobin (sargı) bakırı

Elektrik motorlarının ve trafoların içinden çıkan ince, vernikli tellerdir. Motoru sökmeden satarsanız "elektrik motoru" olarak çok daha düşük fiyattan alınır; bobini çıkarıp satmak daha kârlıdır.

Karışık ve talaş bakır

Farklı kalitelerin bir arada olduğu bakır ve işleme artığı talaşlar en alt bakır sınıfıdır. Karışık partide alıcı, fiyatı genellikle içindeki en düşük kaliteye göre belirler.

Bakır ile sarıyı karıştırmayın

Pirinç (sarı) bakıra benzese de fiyatı yaklaşık yarısıdır. Sarı parçaları bakırdan ayırmak, bakırınızın düşük sınıftan fiyatlanmasını önler. Ayrıntılar için sarı hurda rehberimize göz atın.

Bakır türlerini evde nasıl ayırt edebilirsiniz?

Bakır türlerini ayırmak için özel bir cihaza gerek yoktur; birkaç basit gözlem yeterlidir. Renk: temiz bakır parlak, pembemsi-kızıldır; yanık bakır siyah-kahverengi, kalaylı bakır gümüşi, pirinç ise sarı renktedir. Yüzey: tel yüzeyinde boya, vernik veya lehim kalıntısı varsa bu tel temiz bakır sınıfına girmez. Esneklik: yanık bakır kolayca kırılırken temiz bakır bükülür. Mıknatıs: bakır mıknatıs tutmaz; mıknatıs tutan parçalar demir veya çelik içerir ve ayrılmalıdır.

Kablodan çıkan bakırın sınıfı

Kalın enerji kablolarından soyulan tek damarlı bakır genellikle soyma bakır sınıfına girer. Çok telli esnek kablolardan çıkan ince teller ise antigron veya TTR bakır olarak ayrı değerlendirilebilir. Kablonun içinde kalaylı tel varsa (özellikle bazı otomotiv ve denizcilik kablolarında) bu teller ayrılmalıdır. Kabloları yakarak soymak hem yasaktır hem de ürünün yanık bakır sınıfına düşmesine neden olur.

Bakır hırsızlığına karşı dikkat

Bakırın değerli olması nedeniyle kablo ve tesisat hırsızlığı sık rastlanan bir sorundur. Yasal hurdacılar kaynağı belirsiz, özellikle kamu altyapısına ait olabilecek kablo ve malzemeleri almaz ve satıcıdan kimlik bilgisi isteyebilir. Kendi hurdanızı satarken faturanızı veya kaynağını gösteren belgeleri saklamanız, olası sorunların önüne geçer. Biriktirdiğiniz bakır hurdayı da kilitli ve güvenli bir alanda saklayın.

Hangi bakırı ne zaman satmalı?

Bakır fiyatları borsa ve kurla gün içinde değişir. Küçük miktarlarda zamanlama çok fark yaratmaz, ancak yüzlerce kilogramlık partilerde yüzde birkaçlık fark ciddi bir tutara denk gelir. Fiyat grafiğini birkaç gün takip etmek ve fiyat değiştiğinde bildirim almak, satış kararınızı kolaylaştırır.

Bu rehberle ilgili güncel fiyatlar

Bugün bakır hurda fiyatları türüne göre 353,45 ₺ ile 654,17 ₺ arasında değişiyor. Grubun referans türü olan Soyma Bakır kilosu 654,17 ₺ seviyesinde; bu tür dünkü kapanışa göre %0,24 yükseldi, son bir haftada %0,90 yükseldi, son 30 günde %0,18 geriledi. Son bir ayda fiyatlar dar bir bantta, görece istikrarlı seyretti.

En değerli ve en düşük fiyatlı bakır türü arasındaki fark yaklaşık %46. Bu fark, hurdanızı türlerine göre ayırmanın neden bu kadar önemli olduğunu gösterir: karışık teslim edilen bir parti, alıcı tarafından genellikle içindeki en düşük kaliteye göre fiyatlandırılır.